سلطان محمد ميرزا قاجار
252
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
از عراق به ايران ارته خان از بغداد الى ارته خان پنج ساعت [ است ] . همهء راه هموار [ و ] در بعضى از جاها علامت نهرها از قديم هست . در وسط راه چاه آبى است ، آبش شور است . [ 161 آ ] خان ارته كاروانسراى كوچك بسيار ادبارى است . مرحوم شيخ الملوك پسر خاقان مرحوم وجه گزافى به يكى از علماى كربلا دادند كه در اين محل خانى بهجهت منزل زوار بسازند . اين كاروانسراى بىمصرف را ساختند . آبش از چاه و شور [ است ] . چند خانوار عرب در خارج كاروانسرا بهجهت رفع حاجت مردم ساكناند . رشيديه رشيد پاشاى وزير بغداد چند سال قبل يكى از نهرهاى قديم را حفر كرده تا يك ساعتى اين خان ، آب را آورده آبادى خوبى ساخت موسوم به رشيديه . زراعت خوبى دارند . قرارش بر اين بود كه از نهر رشيديه آبى به اين خان آورده ، آبادى كند . عمرش كفايت نكرد ، در همان سال فوت شد . اعراب از نهر رشيديه آب شيرين آورده به زوار مىفروشند .